بررسی تأثیر مواد مختلف اصلاحی بر برخی ویژگی¬های فیزیکی- شیمیایی خاک¬های شور و سدیمی | ||
| خشک بوم | ||
| مقاله 7، دوره 2، شماره 1، فروردین 1391، صفحه 83-97 اصل مقاله (275.66 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| نجمه یزدان پناه* ؛ ابراهیم پذیرا؛ علی نشاط؛ مجید محمودآبادی | ||
| چکیده | ||
| شور و سدیمیشدن خاک از جنبههای مهم تخریب اراضی بهویژه در مناطق خشک و نیمهخشک به شمار میآید. این تحقیق به بررسی نقش مواد اصلاحکننده مختلف، در تغییر ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاکهای شور و سدیمی شامل هدایت الکتریکی، درصد سدیم تبادلی، کربن آلی، وزن مخصوص ظاهری، رطوبت اشباع، رطوبت ظرفیت زراعی و رطوبت قابل استفاده میپردازد. آزمایشها بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با شش تیمار مواد اصلاحی معدنی و آلی شامل شاهد، کود گاوی، تفاله پسته، گچ، ترکیب کود گاوی با گچ و ترکیب تفاله پسته با گچ، دو تیمار آب آبشویی (با و بدون اسید سولفوریک) و سه تکرار که در شرایط آزمایشگاهی و با استفاده از ستون خاک انجام شد. چهار مرحله آبشویی به روش متناوب با فواصل زمانی یک ماه و هر کدام به میزان یک حجم تخلخل انجام شد. نتایج نشان داد برای تیمارهای مختلف، EC و ESP خاک اصلاحشده نسبت به خاک اولیه، بهترتیب بین 2/66 تا 9/84 و 6/73 تا 6/90 درصد کاهش یافت. همچنین به دلیل آهکی بودن خاک مورد مطالعه، بدون استفاده از هر ماده اصلاحکنندهای و تنها با عملیات آبشویی EC و ESP نسبت به خاک اولیه بهترتیب 80 و 2/84 درصد کاهش یافت. در حضور و عدم حضور اسید سولفوریک در آب آبشویی، بهترتیب گچ و تفاله پسته بیشترین تأثیر را در کاهش EC داشتند. همچنین، تفاله پسته نسبت به سایر تیمارها، کارایی مطلوبتری در کاهش ESP داشت. در مقابل، کود دامی وضعیتی ضعیفتری از نظر اصلاح خاک شور و سدیمی نشان داد. پس از پایان عملیات آبشویی، ESP نهایی برای تمام تیمارها به کمتر از 11 درصد کاهش یافت. از طرفی، مواد آلی علاوه بر قابلیت اصلاح شوری و سدیمی، باعث بهبود خصوصیات فیزیکی خاک نیز شدند. نتایج نشان داد که مصرف اسید سولفوریک، تأثیر معنیداری بر جرم مخصوص ظاهری ندارد. همچنین تیمارهای شاهد و گچ کمترین مقادیر رطوبت اشباع و رطوبت قابل استفاده را نشان داد. نتایج همچنین نشان دهندة این است که ترکیب گچ با مواد آلی نسبت به مصرف جداگانه آنها اثر معنیداری در بهبود رطوبت قابل استفاده دارد. در مجموع یافتههای این تحقیق اهمیت و کارایی مطلوب تفاله پسته را در اصلاح خاکهای شور و سدیمی تحت آبشویی معمولی روشن ساخت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آبشویی؛ اسید سولفوریک؛ اصلاح خاک؛ گچ؛ هدایت الکتریکی؛ درصد سدیم تبادلی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Effect of different amendments on some physical and chemical properties of a saline-sodic soil | ||
| نویسندگان [English] | ||
| N. Yazdanpanah؛ E. Pazira Pazira؛ A. Neshat Neshat؛ M. Mahmoodabadi | ||
| چکیده [English] | ||
| Soil salinity and sodicity are two aspects of land degradation, especially in arid and semi-arid regions. This study focused on the role of different amendments on physical and chemical properties of a saline sodic soil, including EC, ESP, organic carbon, bulk density, saturated percent, field capacity and available water content. The experiments were conducted as factorial based on completely randomized design using six soil amendments, including control (C), cattle manure (M), pistachio residue (P), gypsum (G), M+G and P+G, moreover, two water treatments (with and without sulfuric acid) each at three replicates. The experiments were carried out under laboratory condition using soil column. Four intermittent leaching steps were applied with one month intervals and one pore volume. Results showed that at different treatments, final EC and ESP values compared to those of the initial soil decreased 66.2- 84.9% and 73.6-90.6%, respectively. Since the soil was calcareous, the final EC and ESP of soil compared to the initial soil decreased 80 and 84.2%, respectively because of leaching. In presence and absence of sulfuric acid, the highest efficiency in reduction of EC was found for gypsum and pistachio residue. In addition, pistachio residue and cattle manure exhibited higher and less efficiencies in reduction of ESP, respectively. The finally, ESP of the treated soils was reduced to less than 11%, for all of the treatments. Furthermore, the application of organic matters led to improvement of soil physical properties. The results indicated that sulfuric acid had no significant influence on soil bulk density. Control and gypsum treatments showed the least amounts of available water. It was also found that the combined application of organic matters with gypsum compared to their exclusive application had more significant impact on available water. The findings of this research reveal the importance of pistachio residue in ameliorating saline sodic soil under leaching condition. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Leaching, Sulfuric acid, Soil reclamation, Gypsum, Electrical Conductivity, Exchangeable Sodium Percentage | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7,337 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,208 |
||