تحلیل تطبیقی کاربریهای اوقات فراغت مناطق شهرداری شهر اصفهان در دورة 1385 – 1375 | ||
| کاوش های جغرافیایی مناطق بیابانی | ||
| مقاله 8، دوره 1، شماره 2، بهمن 1392، صفحه 147-171 اصل مقاله (498.47 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| دکتر علی شماعی ،* 1؛ رضا ویسی،2؛ سجاد احمدی،3 | ||
| 1دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی | ||
| 2دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی | ||
| 3دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی | ||
| چکیده | ||
| شناخت و تحلیل فضایی کاربری اراضی مناطق شهری و کاهش نابرابریهای ناشی از ناموزنی و قطبی شدن آنها در مناطق شهری زیربنای برنامهریزی است. این پژوهش به بررسی و تحلیل فضایی کاربریهای اوقات فراغت در مناطق 10 گانه شهرداری اصفهان پرداخته است. در این پژوهش کاربری اوقات فراغت شامل: کاربریهای فرهنگی، مذهبی، جهانگردی و پذیرایی، ورزشی، تفریحی، پارک و فضای سبز است. تغییر الگوی زندگی، احساس نیاز به اوقات فراغت در ساکنان شهرها را روز به روز افزایش داده است. اهداف این پژوهش، میزان برخورداری مناطق شهر اصفهان ازکاربری اوقات فراغت و مقایسة تطبیقی این کاربریهادر سالهای 1375 تا 1385 است. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی بااستفاده از مدلهای توسعۀ اوقات فراغت (LDI) و ضریب تغییر پذیری ویلیامسون (CV) است. نتایج حاصل توسط مدل (LDI) مشخّص میسازد که در سال 1375 منطقة 6 با امتیاز 74/0 رتبة اول، منطقة 8 با امتیازی در حدود 38/0 در رتبة دوم و منطقة 3 با امتیاز 23/0 در رتبة سوم قرار گرفتهاند و مناطق 1، 4 و 5 به ترتیب در پایینترین رتبه قرار دارند. بر مبنای محاسبات شاخص ترکیبی توسعة گردشگری در سال 1385، در میان مناطق شهر اصفهان، منطقة 3 با امتیاز 80/0 رتبة اول، منطقة 4 با امتیازی در حدود 73/0 در رتبة دوم و منطقة 6 با امتیاز 58/0 در رتبة سوم قرار گرفتهاند. و مناطق 10، 8 و 2 به ترتیب در پایینترین رتبه در سال 1385 قرار دارند. در نهایت توزیع کاربریهای اوقات فراغت شهر اصفهان در مناطق و طی زمان در حال تغییرات ناموزونی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مقایسة تطبیقی؛ کاربری اوقات فراغت؛ مناطق شهری؛ اصفهان؛ شاخص توسعة انسانی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A comparative analysis of land use for leisure purposes in the districts of Esfahan city inthe 1996-2006 period | ||
| نویسندگان [English] | ||
| A. Shamaei1؛ R. Vaisi2؛ S. Ahmadi3 | ||
| چکیده [English] | ||
| Due to everyday need of entertainment in today's cities,the changein work patterns and life styleis growing. On the other hand, restoration and preservation of the vitality and dynamism of cities and urban environments requires the presence of both urban spaces, inhabitants, and their social interactions with one another. This study aims to find the indexes of extension of city districts as compared to that of leisure uses during 1996 to 2006. A cross-sectional method is usedalong with quantitative models including Leisure Development composite index (LDI) and Williamson coefficient of variation (CV). The results based on the model (LDI) in 1996 marks the sixth district with a score of 0.74 as the first-rank place, district 8 with a score of 0.38 in the second rank, and district 3 with a score of 0.23 as the third-rank pace in the city.Districts 1, 4 and 5 are descendently rated. Based on a combination of measures to develop tourism in 2006, the city district 3 with a score of 0.80 was in the first place, district 4 with a score of 0.73 in the second place, and district 6 with a score of 0.58 in the third rank.Districts 10, 8 and 2were ordered descendently.The distribution of the indices related to the leisure areas in the city in 2006, using the Williamson model, reveals unequal access to recreational areas by the residence of the city. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| : Comparative method, Recreation, District 10 in Isfahan municipality, Human development index | ||
| مراجع | ||
|
باستیه، ژان، برنارد درز، (1377)، شهر. مترجم علی اشرفی، انتشارات دانشگاه هنر، تهران. توسّلی، غلامعباس، (1373)، جامعهشناسی شهری. انتشارات دانشگاه پیام نور. رهنمایی، محمّدتقی، (1369)، مجموعه مباحث و روشهای شهرسازی. (جغرافیا) مرکز مطالعات و تحقیقات معماری و شهرسازی ایران، تهران. زنگی آبادی، علی، زهرا اسماعیلیان، (1382)، تحلیل ساختار فضایی متروپلیتن های ایران نمونه: بازتاب تفکر پوزیتیویسم بر مادرشهر تبریز. مجلة علوم انسانی دانشگاه اصفهان، شمارة 15، اصفهان. زیاری، کرامت الله، (1388)، اصول و روشهای برنامهریزی منطقهای. چاپ هشتم، انتشارات دانشگاه تهران، تهران. سازمان مسکن و شهرسازی استان اصفهان، (1375)، طرح تفصیلی شهر اصفهان. مهندسین مشاور نقش جهان پارس. سازمان مسکن و شهرسازی استان اصفهان، (1385)، طرح بازنگری شهر اصفهان. مهندسین مشاور نقش جهان پارس. سعیدنیا، احمد، (1382 )کتاب سبز راهنمای شهرداریها، جلد دوم کاربری زمین شهری شف انتشارات سازمان شهرداریهای کشور، تهران. سعیدی رضوانی، نوید، پیروز سینیچی، (1386)، مشهد و اوقات فراغت (لزوم توجّه به مفهوم شهر 24 ساعته). فصلنامة جستارهای شهرسازی، شماره 22و 23. شفقی، سیروس، (1381)، جغرافیای اصفهان ویرایش دوم، چاپ اول، انتشارات دانشگاه اصفهان. شماعی، علی، احمد پوراحمد، (1392)، بهسازی و نوسازی شهری از دیدگاه علم جغرافیا، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ پنجم. دبیرخانه شورایعالی شهرسازی و معماری ایران، (1389)، آخرین استانداردهای سرانههای شهری، نامه شماره 17970/310/300 مورخ 26/3/1389، مصوبة مورخ 10/4/1389. ضرّابی، اصغر، جمال محمدی، علی اصغر عبدالهی، (1388)، بررسی و ارزیابی کاربری اراضی مناطق چهاردهگانة شهر اصفهان با استفاده از روش مقایسهای و مدل LQiبا استفاده از نرمافزار GIS،نشریة تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، ج10، شمارة13. فرمند، رضا، امیرهوشنگ شهیدی، (1372)، شاخصهای کالبدی و طرحریزی سرزمینی». مجلة آبادی، سال،1شمارة 3، تهران. فلاحت، محمّد صادق، مریم کلامی، (1387)، تأثیر فضاهای باز شهری بر کیفیت گذران اوقات فراغت شهروندان. فصلنامة مدیریّت شهری، شمارة 22. فیّضی، حسین، فروغ السّادات عریضی، (1384)، بررسی میزان و نحوة گذراندن اوقات فراغت دانشآموزان دورة راهنمایی و متوسّطة شهرستان گلپایگان در سال تحصیلی 82-83. فصلنامة آموزه، شمارة 25. کوکبی، افشین، (1385)، تحوّل در مفهوم و پارادایم برنامهریزی کاربری زمین. نشریة جستارهای شهرسازی، شمارة 15 و 16، دانشگاه تهران، تهران. کوهستانی، حسینعلی، (1378)، پژوهشی در اوقات فراغت و راههای بهرهوری از آن، انتشارات تیهو، مشهد. استانداری اصفهان، (1365)، سالنامه آماری استان اصفهان. استانداری اصفهان، (1375)، سالنامه آماری استان اصفهان. استانداری اصفهان، (1385)، سالنامه آماری استان اصفهان. معدنکن، ایراندخت، (1369)، نقش ورزش در جلوگیری از انحرافات اخلاقی جوانان، انتشارات سازمان برنامه و بودجه، تهران. ملکی، سعید، (1390)، سنجش توسعة پایدار در نواحی شهری با استفاده از تکنیکهای برنامهریزی (نمونة موردی: شهرایلام). جغرافیا و توسعة شمارة 21، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان. موسوی، میرنجف، حسن حکمتنیا، (1385)، کاربرد مدل در جغرافیا با تأکید بر برنامهریزی شهری و ناحیهای، نشر علم نوین. وارثی، حمیدرضا، علی قائد رحمتی ایمان باستانیفر، (1387)، بررسی اثرات توزیع خدمات شهری در عدم تعادل فضایی جمعیّت، مورد: مناطق شهر اصفهان. مجلة جغرافیا و توسعه، شمارة 11، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان. Akhavan Kazemi, B. (2002). Justice in Islam's Political System, Cultural Institue of Contemporary Science and Thought Press.
Barker, R. G. (1992). Ecological Psychology, Stanford Ca: Stanford university press.
Bowen, William M. (2001). Environmental JUSTICE Through Research- Based Decision, Garland Publishing, N. Y. U. S. A.
Cooper, C. Fletcher, J., Gilbert, D., and Wanhill, S. (2000). Tourism principles & practice, longman.
Harvey, D. (1997). Social justice and city, translated by FarrokhHesamiayan & Others, Tehran, Processing and urban planning, p.43.
Kalantari, Kh. (1998). Identification of Backward Region in Iran, GeoraphicalResearch Quarterly, No .48: Mashhad.
Kate c. Mclean, Monesha Pasupathi, jennefer L. Pals (2007). Selves Creating Stories Creating Selves: A Process Model of self- Development, Personalety and social psuchology review.pp 262- 278.
Neumayer, E. (2001). Analysis the Human Development Index and Sustainability: A Constructive Proposal. Journal of Ecological Economics, N 39.
Scottish, R. (1987). information natural heritage trends, London.
Piran, P. (2001). Hut Communities, Phenomenon Higher than Informal Settlement, Municipalities Monthly Journal, 3(30), 33.
Thomson, E. P. (1976). time, work discipline and industrial capitalism. Humanities, past & present.
Torkidsen, G. (2005). leisure and recreation management, 5 editions, illustrated, routledge, New York.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,523 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,471 |
||