بررسی الگوی فضایی شهر و کارآمدی دسترسیهای شهری (مورد مطالعه شهر دامغان) | ||
| کاوش های جغرافیایی مناطق بیابانی | ||
| مقاله 5، دوره 1، شماره 2، بهمن 1392، صفحه 77-101 اصل مقاله (1.45 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| دکتر صدیقه لطفی* 1؛ دکتر اسداله دیوسالار2؛ عاطفه صرفی3 | ||
| 1استاد گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشگاه مازندران | ||
| 2استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشگاه پیام نور | ||
| 3دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشگاه پیام نور | ||
| چکیده | ||
| گسترش سریع شهرها، باعث تغییرات شدید در الگوی فضایی آنها شده است که به اقدامات سریع عمرانی نیاز دارند. عدم شناخت و درک الگوی فضایی و کالبدی شهرها و عدم تلاش در حفظ احیا و ساماندهی آنها، مشکلات فراوانی را در پی دارد. پژوهش حاضر با هدف شناخت الگوی فضایی شهر دامغان و کارآمدی دسترسیها به خدمات شهری (خرید و آموزشی) انجام شده است. روش تحقیق، پیمایشی- توصیفی است و دادهها از طریق پرسش نامه محقق ساخته گردآوری شده است. جامعه آماری تحقیق، کلیه ساکنین 25 سال به بالای شهر دامغان بوده که 385 نفر انتخاب و به روش نمونهگیری تصادفی ساده کنترل شده مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج با استفاده از مدلهای آنتروپی نسبی و آنتروپی شانون، مدل هلدرن و ضریب سطح زیربنا نمایش و دادهها با استفاده از نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شدهاند. نتایج نشان داد که الگوی ساختار فضایی شهر دامغان متمایل به الگوی نامتمرکز، پراکنده و اسپرال میباشد. همچنین، اختلاف معناداری بین ساختار فضایی شهر دامغان با ناکارآمدی دسترسیهای شهروندان به مراکز خرید و آموزشی با اطمینان 95/0 و سطح خطای کوچکتر از 05/0 وجود دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الگوی فضایی؛ دسترسی؛ مراکز خرید؛ مراکز آموزشی؛ دامغان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Investigating the urban spatial pattern and efficiency of urban accessibilities:A Case studyof Damghan City | ||
| نویسندگان [English] | ||
| S. Lotfie1؛ A. Divsalar2؛ A. Sarfi3 | ||
| چکیده [English] | ||
| The rapid expansion of cities has led to extensive changes in their urban spatial patterns which now need on-time developmental measures. Evidence shows that there are many problems in present urban areas due to the lack of proper understanding about spatial patterns of cities and revitalization. The present paper aims to investigate the spatial pattern of Damghan city and the efficiency of access to urban services (e.g. shopping and education). The methodology of the research is based on descriptive –analytical approaches which are accompanied with field work to complete defined questionnaires. The statistical society of the research included citizens over 25 years of age,but only 385 personswere finally selected. The models of Heldren, Shannon Entropy were applied, and the data were analyzed using SPSS software. The results revealed that the spatial pattern of Damghan city tends to expand dispersedly and sprawl. Also, there is a significant difference between the spatial structure of the city and the inefficiency of urban accessibilities regarding shopping and educational centers in confidence of 95% and an error level of less than 0.05. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Spatial pattern, Accessibility, Shopping and educational centers, Damghan | ||
| مراجع | ||
|
آسایش، حسین و سید رحیم، مشیری، (1384)، روششناسی و تکنیکهای تحقیق علمی در علوم انسانی با تأکید بر جغرافیا. تهران، نشر قومس. حافظ نیا، محمدرضا، (1387)، مقدمهای بر روش تحقیق در علوم انسانی، تهران، انتشارات سمت. حمیدی، ملیحه، رضا، سیروس صبری، محسن حبیبی، جواد سلیمی، (1376)، استخوانبندی شهر تهران. تهران، سازمان مشاور فنی و مهندسی شهر تهران. رهنما، محمد، غلامرضا، عباسزاده، (1387)، اصول مبانی و مدلهای سنجش فرم کالبدی شهر. مشهد، جهاد دانشگاهی. تقوائی، مسعود و محمد حسین سرائی، (1383)، گسترش افقی شهرها و ظرفیت های موجود زمین، مورد شهر یزد. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی شماره 73 پیاپی. سلطانی، علی و آیت ا... مختاری، (1380)، شیراز، شهر امروز، کلانشهر فردا، شیراز، نشریه پویش سازمان مدیریت و برنامهریزی فارس. سیفالدینی، فرانک، کرامتاله زیاری احمد پوراحمد و عامر نیک پور، (1391)، تبیین پراکنش و فشردگی فرم شهری در آمل با رویکرد فرم شهری پایدار. پژوهشهای جغرافیای انسانی، شماره 80. شکویی، حسین، (1375)، اندیشههای نو در فلسفه جغرافیا. تهران، انتشارات گیتاشناسی. شهرکی، هادی، (1390)، تحلیل ساختار فضایی شهرساری با تأکید بر الگوی دسترسی شهروندان به خدمات شهری. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور. قالیباف، محمد باقر، بختیار عزت پناه و سید موسی پورموسوی، (1389)، تمرکزگرایی فضایی و اثرات آن بر گسترش فیزیکی و ساختار فضایی شهر. مجله علمی-پژوهشی فضای جغرافیایی، سال دهم، شماره 32. کاشانی جو، خشایار سید مجید مفیدی شمیرانی، (1388)، سیر تحول نظریههای مرتبط با حمل و نقل درون شهری. نشریه هویت شهر سال سوم شماره 4. لینچ، کوین، (1376)، تئوری شکل خوب شهر، ترجمه حسین بحرینی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران. مرکز آمار ایران، (1388)، سالنامه آماری استان سمنان. مرکز آمار ایران، (1385) ، سرشماری عمومی نفوس و مسکن استان سمنان شهرستان دامغان. مهندسین مشاور طرح، معماری و محیط، (1385)، طرح جامع شهر دامغان.
Bento, A., Cropper, M., Mobarak, A., and Vinha, K. (2003). The Impact of Urban Spatial Structure on Travel Demand in the United States. Policy Research Working Papers. Burton, E., Jenks, M., and Williams, K. (1994). the Compact City: A Sustainable Urban From, U.K: Oxford. Christopher, A,. and Dochi, B. V. (1963). Main Structure Concept, New York: landscape Vol 13. Louw, E., Van der Krabben, E., Priemus, H. (2003). Spatial development policy: changing roles for local and regional authorities in the Netherlands. Journal of Land Use Policy, 20(4), 357-366. Meijers, E., and Burgur, M. (2009). Urban Spatial Structure And labor Productivity in us Metropolitan Areas, Spatial Social and Economoic Futures, Leuven, Belgium.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,587 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,948 |
||