انعکاس آیینهای سیاسی و اجتماعی ساسانیان در شاهنامۀ فردوسی | ||
| کاوشنامه زبان و ادبیات فارسی | ||
| دوره 26، شماره 66، آذر 1404، صفحه 145-179 اصل مقاله (728.97 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/kavosh.2025.21829.3592 | ||
| نویسندگان | ||
| امید وحدانی فر* 1؛ فائزه آینه بیگی2 | ||
| 1دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بجنورد | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران | ||
| چکیده | ||
| از بزرگترین و نیرومندترین حکومتهای ایران، دوران طولانیمدتِ سلسلۀ ساسانیان است که بعد از پنج و نیم قرن از پایان شاهنشاهی هخامنشیان، حکومت آنان با بر تخت نشستن اردشیر ساسانی آغاز شد. دولت ساسانیان، دورۀ برجسته و درخشانی را بر تاریخ ایرانیان افزود و فرهنگ سیاسی و اجتماعی پرباری را رقم زد که بسیاری از آن فرهنگهای سیاسی و اجتماعی در تاریخ ایران ماندگار شد. مهمترین عاملِ پایداری حکومت این سلسله، رسمی کردن دین زرتشت و پیوند آن با سیاست بود که بسیاری از عوامل سیاسی و اجتماعی دیگر را تحتالشعاع قرار داد. از معتبرترین منابعی که میتوان برای استخراج فرهنگ سیاسی و اجتماعی ساسانیان استفاده کرد، کتاب ارزشمندِ شاهنامۀ فردوسی است که این فرهنگها در آن بازتاب یافته است. این مقاله که بر پایۀ روش تحلیلی- توصیفی نگارش یافته، بر آن است تا برجستهترین آیینهای سیاسی و اجتماعی رایج در دورۀ ساسانی را از کتب تاریخی معتبر استخراج نماید و سپس انطباق آنها را با شاهنامۀ فردوسی واکاوی نماید. نتایج پژوهش نشان میدهد که در فرهنگ سیاسی، پیوند دین و سیاست در مملکتداری، آیین تاجگذاری و بر تخت نشستن پادشاهان (عزل و نصب)، فرهنگ و آداب باریافتن به دربار پادشاه و در فرهنگ اجتماعی، آیین تولد کودک، آیین ازدواج، آیین تدفین و سوگواری از مهمترین آیینهای دورۀ ساسانیان به شمار میرود که در شاهنامۀ فردوسی نیز منعکس شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ساسانیان؛ آیین سیاسی؛ آیین اجتماعی؛ شاهنامۀ فردوسی | ||
| موضوعات | ||
| ادبیات حماسی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Reflection of Sassanid Political and Social Rituals in Ferdowsi’s Shahnameh | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Omid Vahdanifar1؛ Faeze aynebeigi2 | ||
| 1Associate Professor of Persian Language and LiteratureUniversity of Bojnord | ||
| 2Master's student in Persian language and literature, Faculty of Humanities, University of Bojnord. Bojnord, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| One of the largest and most powerful Iranian empires was the long-standing Sassanid dynasty whose rule started with the ascension of Ardashir to the throne five and a half centuries after the Achaemenian Empire. The Sassanid Empire added a brilliant chapter to the history of Iran and created a rich political and social culture, the results of which became everlasting in the Iranian history. The most important factor in the stability of this empire was the officialization of Zoroastrianism and connecting this religion to politics which greatly influenced other political and social factors. One of the most reliable sources on the Sassanid political and social culture is Ferdowsi’s Shahnameh. Using an analytical-descriptive method, this study seeks to delineate the most significant political and social rituals which were common in the Sassanid period. The data are extracted from reliable history books, and then their conformity with Ferdowsi’s accounts in Shahnameh is evaluated. The results of the research show that, in terms of political culture, rituals such as the connection between religion and politics in the management of the country, the rites of coronation and ascension to the throne, and the etiquettes of appearing in the king’s court as well as, in terms of social culture, customs related to the birth, marriage, burial and mourning were the most significant rituals in the Sassanid period, which are reflected in the Shahnameh too. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Sassanid, Political ritual, Social ritual, Ferdowsi’s Shahnameh | ||
| مراجع | ||
|
الف) کتاب ها
ب) مقالات
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 418 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 379 |
||