بررسی روند تغییرات بارش، سطح ایستابی و دبی رودخانهها در دشت مشهد-چناران | ||
| خشک بوم | ||
| دوره 13، شماره 1، اردیبهشت 1402، صفحه 35-49 اصل مقاله (1.3 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/aridbiom.2023.20645.1956 | ||
| نویسندگان | ||
| حمزه نور* 1؛ علی دسترنج1؛ محمد رستمیخلج1؛ علیرضا مجیدی2 | ||
| 1استادیار بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران | ||
| 2استادیار گروه پژوهشی هیدرولوژی و توسعه منابع آب، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| دادههای هیدرواقلیمی بر اساس تغییرات اقلیمی و دخالتهای بشر، باگذشت زمان دارای نوسانات کاهشی یا افزایشی میباشند. بررسی همزمان، جهت و شدت تغییرات بارش، دبی رودخانه و سطح ایستابی، اطلاعات مفیدی برای برنامهریزی در مدیریت منابع آب حوضه در اختیار محققان و کارشناسان قرار میدهد. در این راستا تحقیق حاضر بهمنظور تحلیل وجود روند با استفاده از آزمون من-کندال، در دادههای بارش، دبی رودخانه و تراز ایستابی در حوضه مشهد-چناران، طرحریزی شده است. نتایج تحقیق نشان داد که در دادههای بارش روند معنیداری در مقیاس سالانه مشاهده نمیشود. با این حال در فصل زمستان روند کاهشی و معنیدار در ایستگاههای مورد بررسی مشاهده میشود. روند کاهشی و معنیدار در دادههای سالانه دبی جریان و تراز ایستابی مشاهده شده است. نتایج تحقیق حاضر دلالت بر آن داشت که روند کاهشی در دادههای دبی بیشتر از دادههای بارش است، روند کاهشی در سری تراز آب زیرزمینی بیشتر از رواناب سطحی میباشد. در آخر، جریان زیست محیطی با استفاده از روش تسمن برای منطقه مورد مطالعه تعیین شد. نتایج دلالت بر آن داشت که تقریباً در تمامی ایستگاهها شرایط بحرانی جریان (کمتربودن جریان نسبت به جریان محیط زیستی) مشاهده شده است. بهگونهایکه با کاهش ارتفاع ایستگاه و همچنین با افزایش مساحت حوضه بالادست ایستگاه، بر میزان شرایط بحرانی افزوده میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آزمون روند؛ پیزومتر؛ جریان محیطزیستی؛ کشفرود؛ بیلان آبی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Trend analysis of precipitation, watershed level, and river discharge in the Mashhad-Chenaran plain | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hamzeh Noor1؛ Ali Dastranj1؛ Mohamad Rostami Khalaj1؛ Alireza Majidi2 | ||
| 1Soil Conservation and Watershed Management Department, Agricultural and Natural Resources Research Center of Khorasan Razavi, AREEO, Mashhad, Iran | ||
| 2Soil Conservation and Watershed Management institute, AREEO, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The hydroclimatic data changes over time due to climate changes and human interventions. By examining trends in precipitation, river flow, and groundwater levels simultaneously, scientists and experts can plan water resource management at the watershed level with useful information. The aim of this study is to examine the trends in rainfall data, river flow, and groundwater levels in the Mashhad-Chenaran watershed. No significant trend was observed in the rainfall data on an annual scale, but there is a significant downward trend during the winter season. The results indicate a significant decrease in the annual data for stream-flow and groundwater table. According to the findings, the decrease in the discharge data is greater than the decrease in the precipitation data. Also, the trend of decreasing groundwater levels is greater than that of surface runoff. The environmental flow was finally determined by using Tasman's method. In almost all stations, critical flow conditions (less than the environmental flow) were observed according to the research results. According to the findings, the value of critical conditions increases with a decrease in station elevation and an increase in the area of the watershed upstream of the station. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Trend analysis, Environmental flow, Kashaf-Rud, Piezometer, Water balance | ||
| مراجع | ||
|
[1]. Adarsh, S., & Janga Reddy, M. (2015). Trend analysis of rainfall in four meteorological subdivisions of southern India using nonparametric methods and discrete wavelet transforms. International Journal of Climatology, 35(6), 1107-1124. doi: 10.1002/joc.4042
[2]. Ahmad, I., Deshan, T., TianFang, W, Mei, W., & Wagan, B. (2015). Precipitation trends over time using Mann-Kendall and spearman’s rho tests in swat river basin, Pakistan. Advances in Meteorology, 1-15. doi: 10.1155/2015/431860
[3]. Akbari, M., & Nodehi, V. (2015). Trend Analysis of Annual and Summer Rainfall of Golestan Province, Geographical Planning of Space Quarterly Journal, 5(17), 141-150.
[4]. Alijani, B., O’Brien, J., & Yarnal, B. (2008). Spatial analysis of precipitation intensity and concentration in Iran. Theoretical and Applied climatology, 94, 107-124.
[5]. Ansari, M., Noori, G., Fotohi, S. (2017). Investigation of Temperature Precipitation and Flow Trend Using Nonparametric Mankendall (Case Study: Kaju River in Sistan and Baluchestan). Journal of Watershed Management Research, 7(14), 158-152. [in Farsi]
[6]. Arjmand Sharif, M., & Jafari, H. (2021). Estimation of Groundwater Recharge Lag Time in Mashhad-Chenaran Aquifer Using Cross-Correlation Method. Water and Soil, 35(4), 489-504. doi: 10.22067/jsw.2021.70672.1058 [in Farsi]
[7]. Arthington, A. H., Kennen, J. G., Stein, E.D., & Webb, J. A. (2018). Recent advances in environmental flows science and water management—Innovation in the Anthropocene. Freshwater Biology, 63(8), 1022-1034. doi: 10.1111/fwb.13108
[8]. Dastourani, M., & Yazdanpanah- gharaei, F. (2020). Investigation of precipitation and dischargetrends in Aras basin. Journal of Rainwater Catchment Systems, 8(1), 25-34. [in Farsi]
[9]. Fallah Ghalhari, G., & Kadkhoda, E. (2017). The Evaluation of the Spatial Structure of Mashhad Plain Precipitation in the Last Half-Century. Hydrogeomorphology, 4(11), 39-57.
[10]. Gadedjisso-Tossou, A., Adjegan, K.I., & Kablan, A.K.M. (2021). Rainfall and temperature trend analysis by Mann–Kendall test and significance for Rainfed Cereal Yields in Northern Togo. Science, 3(1), 17. doi: 10.3390/sci3010017
[11]. Ghandehary, A., Gord Noshahri. A., Barati, R., & Hasani, K. (2014). Local groundwater rise under metropolitans; opportunities and challenges, Journal of Water and Sustainable Development, 1(2), 75-82. [in Farsi]
[12]. Khazaei, S., Barati, R., Ghandehari, A., & Sadeghifard, M. R. (2019). Rainfall trend analysis using innovative-Şen method and comparison with traditional methods (case study: Khorasan Razavi province). Journal of Water and Sustainable Development, 6(1), 41-50. [in Farsi]
[13]. Mallick, J., Talukdar, S., Alsubih, M., Salam, R., Ahmed, M., Kahla, N. B., & Shamimuzzaman, M. (2021). Analysing the trend of rainfall in Asir region of Saudi Arabia using the family of Mann-Kendall tests, innovative trend analysis, and detrended fluctuation analysis. Theoretical and Applied Climatology, 143, 823-841.
[14]. Marzban, H., Sadraei Javaheri, A., Zibaei, M., Nazemosadat, S. M. J., & Karimi, L. (2019). Study of the Status of Resources and Water Consumption in Iran and Improving the Situation. Journal of Water and Wastewater, 30(4), 16-32. doi: 10.22093/wwj.2018.126649.2663 [in Farsi]
[15]. Mohammadi, B. (2011). Trend Analysis of annual rainfall over Iran. Geography and Environmental Planning, 22(3), 95-106.
[16]. Nalley, D., Adamowski, J., Khalil, B., & Ozga-Zielinski, B. (2013). Trend detection in surface air temperature in Ontario and Quebec, Canada during 1967–2006 using the discrete wavelet transform. Atmospheric Research, 132, 375-398. doi: 10.1016/j.atmosres.2013.06.011
[17]. Nikghoj, Y., & Yarmahammadi, M. (2008). Survey Clime Change and Effects on Water Resource Surface, (Case Study Zeiarat River in Golestan Province). The 3th Conference Management Water Resource, Tabriz, Iran.
[18]. Noor, H. (2017). Analysis of Groundwater Resources Utilization and Their Current Condition in Iran. Journal of Rainwater Catchment Systems, 5(2), 29-38.
[19]. Nyikadzino, B., Chitakira, M., & Muchuru, S. (2020). Rainfall and runoff trend analysis in the Limpopo river basin using the Mann Kendall statistic. Physics and Chemistry of the Earth, Parts A/B/C, 117, 102870. doi: 10.1016/j.pce.2020.102870
[20]. Shokoohi, A., & Hong, Y. (2011). Determining the minimum ecological water requirements in perennial rivers using morphological parameters. Journal of Environmental Studies, 37(58), 117-28.
[21]. Uwimbabazi, J., Jing, Y., Iyakaremye, V., Ullah, I., & Ayugi, B. (2022). Observed changes in meteorological drought events during 1981–2020 over Rwanda, East Africa. Sustainability, 14(3), 1519. doi: 10.3390/su14031519
[22]. Watt, S. P. (2007). A methodology for environmental protection of Ontario watercourses with respect to the permit to take water program, Master Thesis, Queen’s University, Canada.
[23]. Xu, X., Lindstrom, S. E., Shaw, M. W., Smith, C. B., Hall, H. E., Mungall, B. A., & Klimov, A. (2004). Reassortment and evolution of current human influenza A and B viruses. Virus research, 103(1-2), 55-60. doi: 10.1016/j.virusres.2004.02.013 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 742 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 378 |
||