ارزیابی اثربخشی طرحهای بیابانزدایی از دیدگاه مردمی (مطالعه موردی: طرح بیابانزدایی میبد-اشکذر) | ||
| خشک بوم | ||
| دوره 12، شماره 2، مهر 1401، صفحه 83-94 اصل مقاله (771.49 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/aridbiom.2023.20057.1934 | ||
| نویسندگان | ||
| علی برزگر1؛ سعیده کلانتری* 2؛ محمدرضا فاضلپور3؛ محمدجواد قانعیبافقی2؛ مهدی تازه4 | ||
| 1کارشناسی ارشد، گروه طبیعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران | ||
| 2استادیار گروه طبیعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران | ||
| 3دکتری علوم مهندسی و آبخیزداری، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان یزد، یزد، ایران | ||
| 4دانشیار گروه طبیعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران | ||
| چکیده | ||
| اجرای طرحهای بیابانزدایی را نمیتوان جدای از اثرات اقتصادی-اجتماعی آنها دانست. در سالهای گذشته، طرحهای بیابانزدایی متعددی نظیر مالچپاشی، کشت گونههای مقاوم و غیره در کشور، اجرا گردیده است. در استان یزد نیز طرحهای بیابانزدایی زیادی از جمله طرح بیابانزدایی میبد-اشکذر اجرا شده است. بنابراین، هدف تحقیق حاضر، بررسی تأثیر اجرای عملیات طرحهای بیابانزدایی از دیدگاه مردمی است. برای انجام این پژوهش، حجم نمونه با استفاده روش کوکران، 286 عدد محاسبه شد. پرسشنامه، بر اساس طیف پنج گزینهای لیکرت طراحی و گویههای متعددی شامل 6 گویه اقتصادی، 5 گویه اجتماعی و 7 گویه مدیریتی در پرسشنامه در نظر گرفته شده و توسط مردم بصورت تصادفی تکمیل گردید. سپس اولویت هر یک از گویهها با استفاده از آزمون ناپارامتریک فریدمن، بررسی شد. نتایج تحقیق نشان داد که از نظر معیارهای اقتصادی، تأثیر اجرای طرحهای جنگلکاری و کانال باد میبد بر کاهش خسارت به اراضی کشاورزی و محصولات با میانگین رتبهای 82/4 به عنوان اولین اولویت ارزیابی مردمی قرار گرفت. در رتبههای بعدی، کاهش خسارت به اراضی مسکونی و صنعتی و افزایش تولید کشاورزی و باغی در واحد سطح، با میانگین رتبهای 06/4 و 77/3 ارزیابی شد. در خصوص نگرش مردم نسبت به طرح، نتایج نشان داد که تمایل مردم نسبت به مشارکت در نگهداری طرح با میانگین رتبهای 30/3 در اولویت اول قرار گرفته است. از نظر معیارهای مدیریتی، کاهش هجوم ماسههای روان، کاهش تولید گردوغبار و طوفانهای محلی و کاهش آفات محصولات کشاورزی با میانگین رتبهای 52/5، 37/5 و 43/4 در اولویت بعدی ارزیابی مردمی قرار گرفت. بنابراین، اثر مثبت طرحهای بیابانزدایی توسط ساکنان منطقه، بهخوبی احساس شده است و شایسته است به جهت حفاظت بهتر از منابع طبیعی، اقداماتی برای نزدیکی بیشتر مسئولان این بخش و جامعة محلی صورت گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزیابی مردمی؛ اکوسیستم بیابان؛ مشارکت؛ استان یزد؛ اقتصادی؛ اجتماعی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Assessing the impacts of Combating Desertification Projects from the Peoples’ point of view (Case study: Meybod–Ashkezar Project) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ali Barzegar1؛ Saeideh Kalantari2؛ Mohammad Reza Fazelpour3؛ Mohammad javad Ghaneibafghi2؛ Mahdi Tazeh4 | ||
| 1MSc., Department of Nature Engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Ardakan University, Ardakan, Iran | ||
| 2Assistant Professor, Department of Nature Engineering, Faculty of Agriculture & Natural Resources, Ardakan University, Ardakan, Iran | ||
| 3engineering and watershed management, General Department of Natural Resources and Watershed Management of Yazd province, Yazd, Iran | ||
| 4Associate Professor, Department of Nature Engineering, Faculty of Agriculture & Natural Resources, Ardakan University, Ardakan, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The implementation of combating desertification projects can not be considered apart from their socio-economic impacts. In recent years, many combating desertification projects such as mulching, planting resistant species and etc., have been implemented in the country. Many combating desertification projects have been implemented in Yazd province, including Meybod-Ashkezar. The purpose of this research is to investigate the impact of the implementation of combating desertification projects from the peoples’ point of view. To conduct the present research, the sample size was calculated using Cochran’s method, 286 samples. The questionnaire was designed based on the five-choice Likert scale and several items including 6 economic items, 5 social items and 7 management items were considered in the questionnaire and were randomly completed by people. Then, the priority of each item was checked using Friedman’s non-parametric test. The research results showed that the economic criteria, the effect of the implementation of afforestation and Meybod wind canal projects, reducing damage to agricultural lands and products with an average rating of 4.82, was placed as the first priority of people’s evaluation. In the next ranks, the reduction of damage to residential and industrial lands and the increase of agricultural and horticultural production per unit area were evaluated with an average 4.06 and 3.77, respectively. Regarding the people’s attitude towards the plan, the results showed that the people’s willingness to participate in the maintenance of the plan with an average rating of 3.30 is the first priority. Regarding the Peoples’ point of view to projects, the results showed that the people’s willingness to participate in the maintenance of the plan with an average rating of 3.30 is the first priority. Regarding the management criteria, reducing the influx of sands, reducing the production of dust and local storms, and Reduction of agricultural crop pests with average 5.52, 5.37, and 4.43 were placed in the next priority of public evaluation. Therefore, the positive effect of desertification projects has been well felt by the residents of the region, and it is appropriate to take measures to bring closer the officials of this sector and the local community for the purpose of better protection of natural resources. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| People’s evaluation, Desert ecosystem, Participation, Yazd province, Social, Economic | ||
| مراجع | ||
|
[1]. Afsharinia, M., & Vali, A. A. (2021). Survey of the effectiveness of desert management plans on the inhabitants of the desert ecosystem (Case study: Kashan). Water and Soil Management and Modelling, 1(1), 41-52. doi: 20.1001.1.27832546.1400.1.1.4.2 [in Farsi]
[2]. Azad, M., Kalantari, S., Shirmardi, M., & Tazeh, M. (2022). Investigating the Effect of Land Use and Soil’s Physio-chemical properties on Wind Erosion Threshold Velocities using Data Mining. Desert Ecosystem Engineering, 9(29), 1-14. doi: 10.22052/DEEJ.2020.9.29.1 [in Farsi]
[3]. Azizpour, F., Haghi, Y., Maqsood, B., & Karmi Nasab, S. (2021). Evaluating the effects of the implementation of the watershed management plan on the socio-economic and environmental system of rural areas (case study: Kordian section, Jahrom city). Geographical Explorations of Desert Regions, 9(1), 19-44. [in Farsi]
[4]. Azmodeh, A., Zarei, M., Rahnama, H., & Amirnejad, H. (2010). Stakeholder approach towards watershed management projects carried out in the watershed dam Brnjstanyk. 6th National Conference on Science and Engineering and Fourth National Conference on Watershed Management and Erosion and Sediment, Tehran. [in Farsi]
[5]. Delavar, A. (2018). Probabilities and applied statistics. Arin Publications. [in Farsi]
[6]. Faizi Koushki, F., Akbari, M., Memarian, H., & Azami Rad, M. (2019). Identification and ranking of the most important factors of desertification in Razavi Khorasan province using Delphi method. Geography and Environmental Hazards, 8(3), 205-225. [in Farsi]
[7]. Kamali, P., Tazeh, M., Kalantari, S., Fehresti, M., & Jebali, A. (2023). Investigating the Relationship between Dust Storm Index and Some Climatic Parameters, Vegetation Index and Land Form Types (Yazd-Ardakan Plain). Desert Management, 10(4), 93-108. doi: 10.22034/JDMAL.2023.1989675.1407 [in Farsi]
[8]. Kargaran, F., Kalantari, S., Ghaneei, M. J., & Tazeh, M. (2017). The Compare of grading criteria in Coarse ripple Mark on the windward and leeward slopes (Case Study: Hassan Abad erg in Bafg). Quantitative geomorphological research, 4(1), 134-144. [in Farsi]
[9]. Khashtabeh, R., Akbari, M., Kolahi, M., & Talebanfard, A. (2021). Assessing the effects of desertification control projects using socio-economic indicators in the arid regions of eastern Iran. Environment, Development and Sustainability, 23, 10455-10469. doi: org/10.1007/s10668-020-01065-6 [in Farsi]
[10]. Madadi, A., & Maleki, M. (2017). Evaluation of the socio-economic effects of natural resource projects implemented from the perspective of the beneficiaries (case study: Andebil watershed - Khalkhal city). Journal of rangeland, 12(3), 267-280. [in Farsi]
[11]. Noor, H., Destranj, A., & Sadeghi, S. (2022). Evaluating the effectiveness of the Jajarm flood spreading project using economic criteria and the opinions of residents on the project’s periphery. Watershed Engineering and Management, 14(4), 438-449. [in Farsi]
[12]. Seyed Hosseini, S. H., Kalantari, S., Jalalian, A., Ghanei Bafghi M. J., & Sadeghi Nia, M. (2023). Investigating the effect of bentonite clay mulch combined with the cultivation of Nitraria schoberi in controlling wind erosion (case study: Sejzi region of Isfahan). Quarterly journal of Environmental Erosion Research, 13(2), 141-160. [in Farsi]
[13]. Iran Statistical Yearbook, 2021. [in Farsi]
[14]. Taghizadeh, R., Ghazali, A., Kalantari, S., & Rahimian, M. (2016). Spatial distribution of soil salinity using auxiliary variables and hypercube sampling method in Meybod. Journal of Arid Biome, 6(1), 69-79. [in Farsi]
[15]. Vargas, V., Carrasco, N., Vargas.C. (2019). Local Participation in Forest Watershed Management: Design and Analysis of Experiences in Water Supply Micro-Basins with Forest Plantations in South Central Chile. Journal of Forests, 10(7), 565-580. doi: org/10.3390/f10070580
[16]. Zare Chahoki, M. A., Bihamta, M. (2014). Principles of statistics in natural resource sciences. Publishing and Printing Institute of Tehran University. [in Farsi]
[17]. Zehtabian, G., Azarnivand, H., Ahmadi, H. and Kalantari, S. (2013). Presentation of Suitable Model to Estimate Vegetation Fraction Using Satellite Images in Arid Region (Case Study: Sadough-Yazd, Iran). Journal of Rangeland Science, 3(2), 108-117.
[18]. Zehtabian, G., Ahmadi, H., Nazari Samani, A., ehsani, A. H., & Tazeh, M. (2017). Determining the most important geomorphometric parameters in classification of desert plains with using artificial neural networks and sensitivity analysis. Journal of Range and Watershed Managment, 70(1), 197-206. doi: 10.22059/jrwm.2017.61976 [in Farsi] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 616 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 381 |
||