شناخت مناطق مناسب عملیات بیابان زدایی، پیش نیاز موفقیت طرح های کنترل فرسایش بادی | ||
| خشک بوم | ||
| دوره 11، شماره 2، اسفند 1400، صفحه 109-115 اصل مقاله (667.17 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله مروری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/aridbiom.2023.19137.1905 | ||
| نویسندگان | ||
| شیلا حجه فروش نیا* 1؛ مسعود برهانی2 | ||
| 1استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 2استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| فرسایش بادی به عنوان عامل اصلی فرسایش خاک در مناطق خشک و بیابانی با انتقال ذرات میکروسکوپی به داخل جو باعث آلودگی هوا و محیط زیست می شود. طوفان های حاصل از تندبادهای با سرعت بیش از آستانة فرسایش بادی، ذرات خاک با اندازه های مختلف را از بستر خود جدا کرده و به صورت جهش، خزش و یا تعلیق به حرکت درآورده و به نقاط دوردست حمل می کند. بروز این پدیده در مناطق برداشت، ایجاد فرسایش خاک و در نقاط دیگر متناسب با قدرت و سرعت باد سبب انباشت، یا ترسیب ذرات می گردد. نوع برنامه ریزی و شیوه های کنترل فرسایش بادی در هر یک از مراحل برداشت، حمل و رسوب با هم متفاوت است و در صورت عدم شناخت کافی از عرصه تحت فرسایش بادی نمیتوان برنامهریزی مناسبی ارائه داد. در این تحقیق، با استفاده از مطالعات میدانی، بررسی تصاویر ماهوارهای و تفسیر بصری، مناطق فرسایش که شامل حمل و رسوب و برداشت است شناسایی شد. همچنین با انتخاب دو منطقه (دشت سگزی و فساران) در نقاط برداشت و حمل، دوام و ماندگاری مالچ سنگریزه به مدت سه سال بررسی گردید. صرف وقت در پیداکردن بهترین محل در اجرای پروژههای بیابانزدایی مهمترین مرحله در کاهش هزینههای انسانی و مالی و کنترل گرد و غبار است. برآورد میزان بادبردگی و نقاط برداشت با اندازه گیری شاخصهای چوبی انجام گرفت. نتایج به دست آمده از دادههای جمعآوری شده شاخصهای چوبی در دشت سگزی بیانگر متوسط 1/9 کیلوگرم بر مترمربع سالانه بادکندگی از سطح خاک و در دشت فساران بیانگر متوسط سالانه 1/2 کیلوگرم بر مترمربع بادکندگی از سطح خاک میباشد که نشان میدهد محل اجرای پروژه در دشت سگزی، در منطقه برداشت واقع شده است و میزان بادبردگی بیشتر است. محل اجرای پروژه در دشت فساران که منطقه حمل و رسوب میباشد با میزان بادبردگی کمتری مواجهه است. همچنین با مطالعات خاکشناسی علت شکست پروژههای تاغ کاری در بعضی نقاط دشت سگزی را میتوان فهمید که نشاندهنده عدم انتخاب درست محل اجرای طرحهای بیولوژیک میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| منطقه برداشت؛ دشت سگزی؛ کنترل فرسایش بادی؛ پروژههای اجرایی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Identification of suitable areas for combat to desertification projects, prerequisite for the success of wind erosion control | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Shila Hajehforoshnia1؛ Massod Borhani2 | ||
| 1Assistant professor Research Institute of Forests and Rangelands,Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| 2Assistant professor, Research Division of Natural Resources, Isfahan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center (AREEO), Isfahan, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Wind erosion, causes air and environment pollution by transferring microscopic particles into the atmosphere. Occurrence of this phenomenon in the source areas causes soil erosion and in other places proportional to the strength and speed of the wind causes the accumulation or deposition of particles. Knowing the areas for combat to desertification operations is one of the necessities for the success of corrective actions. The type of planning and control methods for wind erosion are different in each of the stages of deflation, transportation and sedimentation. The most principled and successful areas in this regard are deflation areas. In this study, using field studies, satellite imagery and visual interpretation, erosion areas including transportation, sediment and deflation were identified. Selecting two areas in the points of deflation and transportation, the durability and longevity of pebble mulch for three years was studied to show that spending time in finding the best place to implement combat to desertification projects is the most important step in reducing human and financial costs and dust control. Estimation of wind erosion rate in deflation points was done by measuring wooden indices. The results obtained from the collected data of wooden indices in Segzi plain indicate an average of 1.9 kg/m² y-1 from the soil surface, and in Fesaran plain indicate an average of 1.2 kg/m² y-1 from the soil surface, Which shows that the project site in Segzi plain is located in the source area and the amount of wind is higher than the project site in Fesaran plain, which is a transport and sediment area, is faced with less wind erosion. Also, by soil science studies, the reason for failure of Haloxilon ammodendron species planting projects in some parts of Segzi plain can be understood, which indicates the incorrect choice of the location of biological projects. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Deflation area, Segzi plain, Wind erosion control, Executive projects | ||
| مراجع | ||
|
[1]. Ahmadi, H. (1998). Applied geomorphology, wind erosion. Tehran University Press, Iran, 570 p. (in Farsi)
[2]. Ekhtesasi, M.R., Ahmadi, H., Khalili, A., Saremi naeini, M.A., Rajabi, M. (2006). An Application of Wind Rose, Storm Rose, and Sand Rose in the Analysis of Wind Erosion and Determining the Direction of Moving Sands (Case Study Area: Yazd - Ardakan Basin. Iranian journal of natural resources, 59(3), 533-541. (in Farsi)
[3]. Hajehforosh Nia, S., Borhani, M., Zenouzi, L., Jaberalansar, Z. & Heydari, F. (2021). Evaluating the effectiveness of some methods and technologies for dealing with dust and quicksand (wind erosion) in the desert areas of Iran (Segzai plains of Isfahan), Ministry of Jihad and Agriculture, Research, Education and Promotion Organization, Research Institute of Forests and Pastures of the country, approved number 0-09-09961039-119. (in Farsi)
[4]. Hajehforosh Nia, S., Khosroshahi, M. & Borhani, M. (2021). Evaluation of the efficiency of rock mulching method against wind erosion (Case study: Segzi plain and Fasaran plain of Isfahan). The Journal of Geographical Research on Desert Areas, 9(2), 113-135. (in Farsi)
[5]. Hashemi Nasab, S. N., Hodaei, S., Jafari, R. & Kalhor, A. (2012). Prioritization of wind erosion harvesting, transport and deposition areas, the 3th National conference on wind erosion and dust storms, Yazd University, 8 pp. (in Farsi)
[6]. Islami, H. Dehghan-Banadaki, S. Zare Ernani, Z. (2012). A review on the effect of petroleum mulches on the stabilization of quicksands. The third national conference on wind erosion and dust storms. January 25-26, Yazd University. (in Farsi)
[7]. Jafari, S., Bayat, R., Charkhabi, A.H., Jalali, N. & Iranmanesh, F. (2016). Application of satellite image and wind analysis for identification of khuzestan sand dunes sources. Journal of Watershed engineering and management, 7(4), 402-414. (in Farsi) [8]. Kondrlová, E., Igaz, D., & Horák, J. (2013). Principles of soil particle size analysis by indirect optical method: Advantages and disadvantages of laser diffraction analysis. Mater. Methods Technol., 7(1), 492–501.
[9]. Lackóová, L., Urban, T., & Kondrlová, E. (2015). Soil deflation analyses from wind erosion events. Acta Scientiarum Polonorum Formatio Circumiectus, 14 (3), 75–83.
[10]. Nasrollahi, M., Sabbaghzadeh, S. & Khosravi, H. (2014). A review of remote sensing techniques used in identifying areas sensitive to wind erosion and dust storms, the 2nd National desert conference with the approach of managing dry and desert areas, 10 November, Semnan University, 5 pp. (in Farsi) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 519 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 413 |
||