سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه یزد

محمدی, رضا, ملایی, علی اکبر, سحابی, ایمان. (1399). تحلیل نمایشنامه ی «قدموس» با تأکید بر مؤلفه های شرق شناسانه ی ادوارد سعید. کاوش‌نامه زبان و ادبیات فارسی, 10(19), 281-303. doi: 10.22034/mcal.2021.9931.1789
رضا محمدی; علی اکبر ملایی; ایمان سحابی. "تحلیل نمایشنامه ی «قدموس» با تأکید بر مؤلفه های شرق شناسانه ی ادوارد سعید". کاوش‌نامه زبان و ادبیات فارسی, 10, 19, 1399, 281-303. doi: 10.22034/mcal.2021.9931.1789
محمدی, رضا, ملایی, علی اکبر, سحابی, ایمان. (1399). 'تحلیل نمایشنامه ی «قدموس» با تأکید بر مؤلفه های شرق شناسانه ی ادوارد سعید', کاوش‌نامه زبان و ادبیات فارسی, 10(19), pp. 281-303. doi: 10.22034/mcal.2021.9931.1789
محمدی, رضا, ملایی, علی اکبر, سحابی, ایمان. تحلیل نمایشنامه ی «قدموس» با تأکید بر مؤلفه های شرق شناسانه ی ادوارد سعید. کاوش‌نامه زبان و ادبیات فارسی, 1399; 10(19): 281-303. doi: 10.22034/mcal.2021.9931.1789

تحلیل نمایشنامه ی «قدموس» با تأکید بر مؤلفه های شرق شناسانه ی ادوارد سعید

نقد ادب معاصر عربی
دوره 10، شماره 19 - شماره پیاپی 21، اسفند 1399، صفحه 281-303    اصل مقاله (1.05 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/mcal.2021.9931.1789
نویسندگان
رضا محمدی* 1؛ علی اکبر ملایی1؛ ایمان سحابی2
1استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه ولیعصر (عج الله) رفسنجان
2دکترای زبان و ادبیات عربی، دانشگاه فردوسی مشهد، دبیر آموزش و پرورش کرمان
چکیده
شرق­شناسی از بسترهای نوین پژوهشی علوم انسانی است که با استفاده از دست­مایه­هایی نظیر تحلیل ساختاری، تبیین مبانی نظری، عملی و نقد اندیشه‌، کوشیده تا خوانشی جدید از ادبیات، فرهنگ و باورهای شرق را عرضه دارد. گستردگی موضوعات و تنوع منابع، مجالی برای شرق­شناسان پدید آورده تا مواد کافی برای پژوهش‌های خود داشته باشند که از جمله این مواد، «نمایشنامه» است. نمایشنامه­ی «قدموس» نوشته­ی «سعید عقل»، از جمله نمایشنامه‌هایی است که با توجه به موضوع، قابلیت انطباق با مهمترین مؤلفه‌های شرق­شناسی ادوارد سعید را دارد. ماده­ی اولیه این نمایشنامه، در قالب اسطوره­ای یونانی به­نام اروپا است و سعید عقل به­مثابه شاعری نمادگرا و مهم­تر از آن به­عنوان شاعر لبنانی، کوشیده تا با به­نظم کشیدن آن، به تمدن لبنان ببالد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی نمایشنامه­ی مذکور می­پردازد و کوشیده است تا ضمن ارائه­ی کلیاتی از مبانی نظری شرق­شناسی، نمایشنامه­ی قدموس را بر اساس دیدگاه­های شرق­شناسانه­ی ادوارد سعید نظریه­پرداز فلسطینی مورد مداقّه قرار دهد. نتایج تحقیق نشان می­دهد که نمایشنامه­ی حاضر به­رغم شکل ساختاری و نکات ادبی، از حیث محتوا صبغه­ای­ استعماری دارد که در اثر غفلت‌ورزی فرهنگی سعید عقل بازتولید شده است. این اثر می‌کوشد تا از طریق گفتمان شرق­شناسانه­ی غربی و­ با ایجاد روحیه­ی خودباختگی فرهنگی در قلب اروپا، زمینه­ی استحاله­ی فرهنگی را فراهم سازد. نکته­ی قابل توجه در شخصیت اروپا این است که وی به­عنوان یک زن در تفکر یونانی و غربی، نماد عقیده و سرزمین است.   
کلیدواژه‌ها
شرق­ شناسی؛ ادوارد سعید؛ سعید عقل؛ نمایشنامه «قدموس»
عنوان مقاله [English]
Analyzing the Play Cadmus Using the Orientalist Components Proposed by Edward Said
نویسندگان [English]
Reza Mohammadi1؛ Ali Akbar Mollaei1؛ Iman Sahabi2
1Assistant Professor, department of Arabic language and literature, Valiasr Rafsanjan University
2Ph. D of Arabic Language and literature, Ferdowsi Mashhad University, Teacher in Ministry of Education of Kerman
چکیده [English]
Undoubtedly, Orientalism is one of the new fields of research in human sciences. Through such techniques as structural analysis, explanation of theoretical and practical foundations, and thought criticism, it seeks to provide a new reading of the literature, culture and beliefs of the East. The wide range of topics as well as the diversity of resources has made it possible for Orientalists to have enough material for their research. Among these materials is the genre of play, which is widely used in the East. The play Cadmus by Said Akl, a Lebanese literary figure, has a kind of subject that lends itself to the most important components of Orientalism set by Edward Said. The present study uses a descriptive-analytic method to examine the play. The subject matter of this play is a Greek myth called Europa. Said Akl, as a symbolic poet and, more importantly, as a Lebanese poet, has tried to brag about the Lebanese civilization by versifying that work of literature, although he has neglected the strategic and Oriental goals of Western mythology. The present study attempted to provide a comprehensive overview of the theoretical foundations of Orientalism, following the views of Edward Said, a Palestinian Orientalist theorist. The results of the research show that the play, in spite of its structural form and literary points, has a colonial content reproduced by Said Akl’s cultural negligence. The play seems to transform the cultural myth through projecting a lack of cultural self-esteem in the heart of Europa as the main character of the play. This occurs through a Western orientalist discourse. The significant feature of Europa's personality is that she is a symbol of faith and land as a woman in the Greek and Western thought.
کلیدواژه‌ها [English]
West and East, Orientalism, Edward Said, Said Akl, Cadmus drama
مراجع
  • بدوی، عبدالرحمن(1993)، موسوعه المستشرقین، منشورات دار العلم للملایین: بیروت.
  • پیر نجم الدین، حسین(1384) «کنراد در آثار ادوراد سعید» ، پژوهش زبان­های خارجی، شماره28: 68-53.
  • دالمایر، فرد(1384)، راه­های بدیل: فراسوی شرق­شناسی و غرب­شناسی، ترجمه فاطمه صادقی و نرگس تاجیکی، تهران: قومس.
  • دریفوس، هیوبرت و پل رابینو (1387)؛ میشل فوکو؛ فراسوی ساخت­گرایی و هرمنوتیک، ترجمه حسین بشیریه، تهران: نشر نی
  • دورانت، ویل،(1978)، تاریخ تمدن، مترجمان: احمد بطحائی و دیگران، ویرایش دوم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  • سعید، ادوارد،(1995)، الإستشراق؛ المعرفة، السلطة، الإنشاء، ترجمة کمال أبو دیب، الطبعة الرابعة، بیروت: موسسه الأبحاث العربیه.
  • سعید، ادوارد(1377) شرق­شناسی، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
  • سعید، ادوارد (1382)، فرهنگ و امپریالیسم، ترجمه اکبر افسری، تهران: توس.
  • سعید، ادوارد (2009) الثقافة و المقاومة، ترجمه علاء الدین أبو زینه، بیروت: دار الآداب .
  • سعید، خالد، (2011)، ادوارد سعید ناقد الإستشراق؛ قرآءة فی فکره و تراثه، المراجعه و التقویم، محمد دکیر، الطبعة الرابعة، بیروت، مرکز الحضارة لتنمیه الفکر الإسلامی.
  • سیدمن، استیون(1388) کشاکش آراء در جامعه­شناسی، ترجمه هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
  • طارق، علی (2003)، به یاد  ادوارد سعید، مصاحبه با ادوارد سعید.
  • عالم، عبدالرحمن و فرامرز میرزاده، (1389)، «روشنفکری و تعهد؛ مروری بر آثار و افکار ادوارد سعید»، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 40، شماره 1: 175-159.
  • عبود، مارون (1966)، دمقس و ارجوان؛ تعلیقات علی هامش الشعر المعاصر، بیروت: دار الثقافه.
  • عقل، سعید، (1937)، سعید عقل شعره و نثر، المجلد الأول؛ بنت یفتاح، المجدلیه و قدموس، لبنان: منشورات نوبلیس.
  • لبکی، صلاح، (1962) لبنان الشاعر، الطبعة الثانیة، بیروت، دار الحضاره.
  • مختاری، مریم و عبدالرحیم دهقانی(1394)، «تحلیل جنبش­های اجتماعی خاورمیانه با تاکید بر مولفه­های شرق­شناسی ادوارد سعید»، دو فصلنامه علمی- پژوهشی جامعه­شناسی سیاسی جهان اسلام، د3، ش2: 89-112.
  • نساج، حمید(1392)، «سنجش ماللهند ابوریحان بیرونی بر اساس مولفه­های شرق­شناسی ادوارد سعید»، دو فصلنامه علمی- پژوهشی دانش سیاسی، س9، ش1: 86-75.
  • هرودوت،(1363)، تاریخ هرودوت، ترجمه وحید مازندرانی، چاپ سوم، تهران، مرکز انتشارات علمی و فرهنگی.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 465
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 472