کافی, غلامرضا, عامری, زهره. (1400). بررسی دگردیسی گونۀ غناییِ شعر عاشقانه در سایۀ مدرنیته. کاوشنامه زبان و ادبیات فارسی, 22(50), 9-42. doi: 10.29252/kavosh.2021.15442.2946
غلامرضا کافی; زهره عامری. "بررسی دگردیسی گونۀ غناییِ شعر عاشقانه در سایۀ مدرنیته". کاوشنامه زبان و ادبیات فارسی, 22, 50, 1400, 9-42. doi: 10.29252/kavosh.2021.15442.2946
کافی, غلامرضا, عامری, زهره. (1400). 'بررسی دگردیسی گونۀ غناییِ شعر عاشقانه در سایۀ مدرنیته', کاوشنامه زبان و ادبیات فارسی, 22(50), pp. 9-42. doi: 10.29252/kavosh.2021.15442.2946
کافی, غلامرضا, عامری, زهره. بررسی دگردیسی گونۀ غناییِ شعر عاشقانه در سایۀ مدرنیته. کاوشنامه زبان و ادبیات فارسی, 1400; 22(50): 9-42. doi: 10.29252/kavosh.2021.15442.2946
بررسی دگردیسی گونۀ غناییِ شعر عاشقانه در سایۀ مدرنیته
هدف این مقاله بررسی دگردیسی و تحوّل شعرِ عاشقانۀ معاصر فارسی، تحتتأثیر تفکّر مدرنیته بوده است. در این مقاله که از روش مطالعۀ اسنادی و تحلیل محتوای کیفی برای پاسخ به سؤال بنیادین تحقیق استفاده شده است، ابتدا تأثیرات اجتماعی مدرنیته بر عشق و رابطۀ عاشقانه را در نظرگاه اندیشمندان و جامعهشناسانی نظیر باومن (Bauman)، گیدِنز (Giddens)، تامپسون (Thompson) و بِرمَن (Bermun) نشان دادهایم و سپس دگرگونیهای عاشقانهسرودهها در شعر فارسی تحتتأثیر این تفکّر در ده انگاره بررسی و تبیین شده است. پرسش و مسألة اصلی در این پژوهش آن است که گونة پرطرفدار عشق در ساحت ادب فارسی چگونه همگام با پدیدهها و تحوّلات اجتماعی دگردیسی یافته است. یافتهها نشان میدهد که انگارههایی نظیر نسبیّتاندیشی، حضور پررنگ خود شاعر، گفتگوی دوسویه، برابری و آزادی، علماندیشی و تجربهگرایی که مدرنیته آنها را برای زیستن در جهان معاصر پیشنهاد میکند عمیقاً گونۀ غناییِ عاشقانه را در شعر معاصر فارسی دگرگون کرده و با دیداریکردنِ مغازله و پیشنهاد عشقِ بیهاله گونهای متفاوت ارائه داده است. اجتماع با پتانسیل سیّال خود و تغییر در نگرش انسانها که ماهیّت شخصیّت آنها را تغییر داده است، بر ساحت عشق در ادب فارسی تأثیر گذاشته است. چنانکه جایگاه عشق را از حالت افسانهای و اندرونی به حالت حقیقی و گاه اجتماعی و... تغییر داده است.
Examining the transformation of the lyrical genre of romantic poetry under the impact of modernity
نویسندگان [English]
gholamreza Kafi1؛ Zohre Ameri2
1Associate Professor of Persian Language and Literature, Shiraz University
2PhD student in Persian language and literature, Shiraz University
چکیده [English]
The purpose of this article is to study the transformation and evolution of contemporary Persian romantic poetry under the influence of modernity. This study is a documentary one conducted through a qualitative content analysis to answer a fundamental research question. First, the social effects of modernity on love and romantic relationships are explored from the viewpoints of thinkers and sociologists such as Bowman, Giddens, Thompson, and Berman. Then, the romantic transformations of the Persian poetry under the influence of this thinking are studied and explained in the form of ten ideas. The research question is ‘how can the popular genre of love in the realm of the Persian literature be transformed in concordance with social phenomena and evolutions?’ The findings show that ideas such as relativism, assertive self-presence, two-way dialogue, equality and freedom, scientism, and empiricism proposed by modernity have profoundly transformed the lyrical and romantic genre in the contemporary Persian poetry and have presented a different mode of thinking by offering courtship and pure love. The society has affected the realm of love in the Persian literature with its ongoing potentials and changed men’s attitudes, which has, in turn, changed the nature of their personalities. This has ultimately altered the position of love as a legendary and internal sensation into a real and sometimes social state.
کلیدواژهها [English]
Modernity, Lyrical poetry, Romantic poetry, Sociology of literature
مراجع
الف) کتابها
آجودانی، ماشاالله (1381)، یا مرگ یا تجدّد، دفتری در شعر وادب مشروطه، لندن: انتشارات فصل کتاب.
نظامی گنجهای (1366)، کلّیّات خمسه، چ4، تهران: امیرکبیر.
نفیسی، مجید (بیتا)، چهار نگاه به عشق در ادبیّات فارسی، بیجا، ketabnak.com.
نیما یوشیج (1370)، مجموعه کامل اشعار، بهکوشش سیروس طاهباز، تهران: نگاه.
ب) مقالهها
اباذری، یوسف (1387)، «جامعهشناسی بدن و پارهای مناقشات»، مجله پژوهش زنان، دورۀ 6، شمارۀ 4، صص 127 ـ 128.
پاکدامن، یوسف و دیگران (1397)، «ریشههای اجتماعی تحوّل مفهوم عشق در شعر ایران؛ بررسی جامعهشناختی تحوّل مفهومی عشق در نه دفتر عاشقانۀ دهۀ هشتاد»، مجلۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات، دورۀ 10، شمارۀ ۱، صص 1 ـ 36.
روزبه، محمّدرضا و قدرتالله ضرونی (1390)، «تحلیل ماهیّت معشوق و سیر تحوّل آن در شعر قیصر امینپور»، مجلۀ سبکشناسی بهار ادب، شمارۀ 11، صص 291 تا 308.
روزبه، محمّدرضا و قدرتالله ضرونی (1391)، «عشق به همسر در شعر معاصر ایران»، مجلۀ پژوهشنامۀ ادبیّات غنایی، شمارۀ 22، صص 165 تا 181.
زارع جیرهنده، مریم و غلامرضا پیروز (1396)، «جلوههایی از عشق مدرن در شعر رُمانتیک معاصر»، مجلۀ پژوهشنامۀ ادب غنایی. شمارۀ 28. صص 117 تا 140.
شیفیعون، سعید (1389)، «سراپا، یکی از انواع ادبی غریب فارسی»، مجلۀ جستارهای ادب، شمارۀ 17، صص 147- 174.
غلامی، حمیده و مهدی رضایی (1392)، «مشبهٌٌبهها و تصاویر چهرۀ معشوق در شعر شاعران زن معاصر و تفاوت آن با دیگر دورهها»، فصلنامۀ تخصّصی سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، شمارۀ 3، پیاپی 21، صص 353-368.
کوشش، رحیم (1389)، «نیما و شعر نو تغزلی»، مجموعه مقالههای دومین همایش ملّی نیماشناسی، بابلسر: دانشگاه مازندران، صص 1465- 1483.
وکیلی، شروین (1383)، «دگردیسی صمیمیّت»، کتاب ماه علوم اجتماعی، شمارۀ 89، صص 71-75.
