آشنایی زدایی در رمان «اللّصّ والکلاب»، اثر نجیب محفوظ بر اساس فرمالیسم روسی | ||
| نقد ادب معاصر عربی | ||
| مقاله 1، دوره 11، شماره 20 - شماره پیاپی 22، شهریور 1400، صفحه 1-27 اصل مقاله (793.53 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/mcal.2021.10173.1799 | ||
| نویسندگان | ||
| محبوبه بادرستانی* 1؛ علیرضا حسینی2 | ||
| 1استاد حق التدریس گروه مترجمی زبان عربی، دانشگاه کوثر بجنورد | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات عرب، دانشگاه کوثر بجنورد | ||
| چکیده | ||
| آشناییزدایی، اصطلاحی است که از درون مکتب فرمالیسم روسی نشأت گرفته و نخستین بار، شکلوفسکی منتقد شکلگرای روس، آن را در مقالهای با عنوان هنر بهمثابه صنعت بهکار گرفت. اصطلاح آشناییزدایی این فرصت را به مؤلف میدهد تا با هنرنمایی خود، پدیدههای عادتزده را، با ناآشنا ساختن جانی دوباره بخشد و پدیدههای مأنوس را با استفاده از مکانیزمهای هنری خاص و ویژه در اثر خود نو کند. همچنین در طی فرآیند ادراک، خواننده مفاهیم جدیدی را درک میکند که به او اجازهی درک صورت هنری و فهم زیبایی صورت ادبی را میدهد. رمان یکی از انواع ادبی است که نویسنده در جهت ارائهی افکار خود، به آن پناه میبرد؛ برداشت یک رماننویس از رمان بهگونهای میباشد که گویی رمان، دیوانی معاصر برای زندگی است. نویسندهی رمان در ارائهی نوشتههای خود، از شیوههای نوین و ناآشنایی همچون آشناییزدایی، در جهت امری زیباشناسانه و ارسال پیام به مخاطب بهره میگیرد.این مقاله میکوشد تا میزان تأثیر «آشناییزدایی» بهعنوان تکنیکی صورتگرا را در رمان «اللص والکلاب» در سطوح عنوان، شخصیت، زمان، حوادث، پیرنگ، اسلوب و زبان و جنس ادبی مورد بررسی قرار دهد. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی صورت گرفته و مبین این مطلب است که رمان «اللصّ والکلاب» رمانی رمزگونه است که در آن تکنیک آشناییزدایی قابل مشاهده است و آن را از نوع مألوف و عادی خارج میکند که رمزگونه بودن این رمان نگاه و دیدگاهی تازه و مخالف با عادت و انس به آن میبخشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| غریب سازی؛ صورتگرایی؛ نجیب محفوظ؛ اللصّ والکلاب | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Exploring the Defamiliarization of The Thief and the Dogs Written by Naguib Mahfouz based on Formalism | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mahboobeh Baderestani1؛ Alireza Hosseini2 | ||
| 1Adjunct Professor of Arabic Language, Kosar University Bojnord | ||
| 2Assistant Professor of Arabic Language & Literature Kosar University, Bojnord | ||
| چکیده [English] | ||
| Introduction: Defamiliarization or foreignization is a formalist concept that influences common and familiar scenes and presents them in new ways and different from everyday realities. According to Shklovsky, the concept implies that foreignizing whatever is familiar and habitual. Walking, for example, is a regular act but dance is changing and tangible act. We often inhale air automatically; the same is true of language, it is the middle ground in which we move. But, when the air is suddenly polluted or accompanied by dust, our attention is drawn to our breathing, and it may affect our physical life as a profound experience. Formalists believe that art changes our habits and whatever is about us and makes the strange. Art and literature are supposed to discover things for the second time. Formalists believe that art and literature should arouse astonishment and unfamiliarity in audience and make them feel a strange feeling. According to them, artists try to move things far away from their regular context and create unexpected features. Therefore, defamiliarization or foreignization seeks to break the habits, but it is based on reality. Shafiei Kadkani believes that there is no limitation for defamiliarization, and every kind of innovation in art is a sort of defamiliarization. It is worth mentioning that all tactics for making arts are universal and common among cultures and the result of human being’s creativity. Writing, especially creating novels, is among the arts that work based on defamiliarizatin. Novelists put aside familiar methods of narrating stories to present their idea in a special and personal way because that would result in innovation in writing and make the readership feel close to the writer, the exact thing that formalism emphasizes. The novelist has the ability to present an exact image of life artistically. This happens when he uses a set of strategies such as defamiliarization or foreignization for writing a new, unfamiliar and irregular novel. He continuously tries to makes novelties even when his works are different in terms of literary type (anecdote, short story, and novel). It can be said that he stands against real perceptions, and this resistance results in new writings. Therefore, he presents a story with unusual and unfamiliar issues that seem to be the basics. The basics are in such a way that would prevent the author from going far away from the events and characters. Shkolvsky explains the theory that a bond is made between us and all the things around us, something that becomes internalized in wisdom. In this way, the things unconsciously become new, and the new idea becomes a habit. The role of literariness here is making us conscious again. This is done through what shekovsky calls it defamiliarization/foreignization, which is breaking the bonds between things and us. Shkolvsky explains the theory that a bond is made between us and all the things around us, which becomes internalized in wisdom. In this way, the things unconsciously become new and the new idea becomes a habit. The role of literariness here is making us conscious again. This is done through what Shkolvsky calls it defamiliarization/foreignization, which is breaking the bonds between things and us. Regarding the subject and using the theory as a framework, his study sought to explore the effect of defamilirazation, as a formalist technique, on the title, characters, time, events, theme, style, language of the novel ‘The Thief and the Dogs’.( اللّصّ والکلاب) Objective: The study aimed to explore the criticism concept of defamiliaraization and its effect on novel and literary works. Regarding the objective, the novel ‘The Thief and the Dogs’ was selected as it was identified to be an appropriate one. Method and Results: This is a descriptive-analytical study showing that the novel ‘The Thief and the Dogs’ is a mystery in which defamiliarization is visible and the technique makes the novel strange. The mysterious features of the novel make it strange and different from what one may encounter in daily life. Conclusion: The followings were concluded through exploring the examples of defamiliarization in ‘The Thief and the Dogs’: 1. Defamiliarization occurs in this novel when paradox, irony and symbols become dominant. The symbols are full of ironies, and the term Kalab (thief) has two visible and hidden meanings, but the writer meant the second one which means “treacherous”. The audience understands the symbol and the breach of semantic norms that makes the text defamiliarized. 2. When looked from formalism point of view, symbols and messages that are in different aspects of Egypt community, religion and woman, make the novel defamiliarized. 3. The paradox of characters makes the readership familiar with unusual concepts. 4. Expected and unexpected events create a paradox and result in a defamiliarized language of the novel. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Defamilarization, Formalism, Naguib Mahfouz, The Thief and the Dogs | ||
| مراجع | ||
|
کتابهای فارسی پارسی پور، کامران، (1378)، ساختار عناصر داستان، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی. شفیعیکدکنی، محمدرضا، (1391)، رستاخیز کلمات، درس گفتارهایی دربارهی نظریهی ادبی صورتگرایان روس، چاپ2، تهران: سخن. علوی مقدم، مهیار، (1377)، نظریههای نقد ادبى معاصر (صورتگرایی و ساختارگرایی)، تهران:نشر سمت.
کتابهای عربی ابراهیم، السید، (1998)، نظریة الروایة دراسة لمناهج النقد الأدبی فی معالجة فن القصة. (دط). مصر: دارقباء. أیزابرجر، أرثر، (2003)، النقد الثقافی تمهید مبدئی للمفاهیم الرئیسة، ترجمة: وفاء ابراهیم، رمضان بسطاوسی، (لامکان): المجلس الاعلى للثقافة. بن ذریل، عدنان، (2000)، النصّ و الأسلوبیة بین النظریة و التطبیق(دراسة)، دمشق: اتحاد کتاب العرب. تودوروف، تزفیتان، (1997)، القصّة، الروایة، المؤلف؛ دراسات فی نظریة الأنواع الأدبیة المعاصرة، ترجمة: خیری دومة، القاهرة:دارشرقیات. جبور، جان ماجد، (2008)، المنجد الکبیر«فرنسی-عربی»، ط1، بیروت:المکتبة الشرقیة. خلیفة، عبدالله، (2007)، نجیب محفوظ .الروایة التاریخیة إلى الروایة الفلسفیة، ط1.بیروت: الدارالعربیة للعلوم ناشرون. سلیمان، خالد، (1999)، المفارقة والأدب، دراسات فی النظریة والتطبیق، ط1 الأردن، دارالشروق للنشر و التوزیع. سیدعبدالرحیم، وائل، (2009)، متاهة النقد العربی المعاصر، (لامکان): دارالعلم و الأیمان. شکری، غالی، (1987)، المنتمی دراسة فی أدب نجیب محفوظ، ط4، بیروت: دارالآفاق الجدیدة. محفوظ، نجیب، (1973)، اللّصّ والکلاب، ط6.قاهرة: مکتبة مصر. ________(2006)، أتحدث إلیکم، بیروت: دارالعودة. محمد سعید، فاطمة الزهراء، (1981)، الرمزیة فی أدب نجیب محفوظ، ط1، بیروت: المؤسسة العربیة للدراسات والنشر. محمد عطیة، أحمد، (1977)، مع نجیب محفوظ، بیروت: دارالجیل. وادی، طه، (1992)، دراسات فی نقد الروایة، الإسکندریة: دارالمعارف. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,222 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 773 |
||