خوانش ناتورالیستی رمان «بین القصرین» اثر نجیب محفوظ | ||
| نقد ادب معاصر عربی | ||
| مقاله 9، دوره 10، شماره 18 - شماره پیاپی 20، مرداد 1399، صفحه 207-234 اصل مقاله (451.23 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/mcal.2020.1681 | ||
| نویسنده | ||
| محمود حیدری* | ||
| دانشیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه یاسوج | ||
| چکیده | ||
| طبیعتگرایی (ناتورالیسم) به عنوان یک مکتب فلسفی به طور خاص در قرن هجدهم میلادی، وارد عرصة نقد ادبی شدوپیوند بسیار نزدیکی با رئالیسم دارد. ناتورالیستها با حذف جنبههای ماورائی از زندگی انسان، او را موجودی متأثر از محیط و وراثت دانستند و بر این اساس، زندگی و خلقیات او را تفسیر کردند. نجیب محفوظ در آثار ماندگار خود وقایع اجتماعی و سیاسی مصر را ثبت کرده است که بیشتر پژوهشها از نگاه رئالیستی به آن نظر داشتهاند. پژوهش پیشرو خوانشی نو و ناتورالیستی از اولین رمان مجموعة سهگانة نجیب محفوظ؛ بین القصرین، است و با روش تحلیلی-توصیفی به این مسئله پرداخته تا مؤلفههای ناتورالیستی موجود در رمان را تبیین کند و تفاوت ناتورالیست محفوظ را با نسخة غربی آن نشان دهد. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که تقریباً تمامی مؤلفههای این مکتب همچون تأثیر محیط، وراثت، خون و مزاج بر زندگی انسانها و... بر این رمان قابل تطبیق است؛ به گونهای که با جرأت میتوان آن را در شمار معدود آثار ناتورالیستی ادبیات عربی قرار داد. اما نکتة مهم در اینباره، گرایشهای سنتی و شرقی حاکم بر رمان است که باعث شده ناتورالیست نجیبمحفوظ در نگاه به مقدسات و مسائل ماورائی با ناتورالیستهای غربی متفاوت باشد. علاوه بر وجود مؤلفهها و درونمایههای ناتورالیستی، این رمان در فرم و ساختار همچون کشداربودن، توصیف دقیق جزئیات و صحنهها و پایان غمانگیز داستان نیز ویژگیهای رمان ناتورالیستی را داراست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ناتورالیسم؛ نجیب محفوظ؛ بین القصرین | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Naturalistic understanding of the novel "Bain ALqasrain" by Najib Mahfouz | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mahmood Heidari | ||
| Associate Professor in Arabic Language and Literature, Yasouj University | ||
| چکیده [English] | ||
| Najib Mahfouz, a well-known Egyptian writer, has created a solid link between philosophy and literature. One of the philosophical schools is naturalism, which was introduced into literary criticism in the nineteenth century by Emil Zola. By eliminating the supernatural aspects of human life, naturalists consider man as an inherent creature of the environment and the product of inheritance. According to these premises, human life and mood are interpreted. The present study adopts a naturalistic point of view to review "Bain ALqasrain" as the first novel in the trilogy of Najib Mahfouz. It also examines the components and foundations of the naturalistic school. It is concluded that the overwhelming expression of naturalistic principles, such as the influence of the environment, inheritance, blood and temper on the lives of the characters of the novel, has made it one of the few naturalist works in the Arabic literature. An important point, however, is the traditional and Eastern orientation of the novel in dealing with sacraments and supernatural issues which has made naturalist Najib different from Western naturalists. In addition to the existence of naturalistic components and themes, the novel enjoys particular features in terms of form and structure, including verbosity, precise description of the details and scenes, and tragic end. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Najib Mahfouz, Naturalism, Bain ALqasrain | ||
| مراجع | ||
|
- گلی، دیوید (1381ش) دربارهی آسوموار، ترجمهی رضا علیزاده، تهران : نشر مرکز. - تجلیان مفرد، منیر و فروغ اعظم سوفالی (1391ش) «بررسی نقش محیط و وراثت در نمایشنامه دوشیزه ژولی نوشته آگوست استریندبرگ از دیدگاه ناتورالیسم»فصلنامة اندیشههای ادبی، سال چهارم، شماره 130: ص232– 213. - ثروت، منصور (1386ش) «مکتب ناتورالیسم» پژوهشنامة علوم انسانی، شماره 54: صص 196 – 177. - _____،_____ (1390ش) آشنایی با مکتبهای ادبی، چاپ سوم، تهران: سخن. - زرشناس، شهریار (1389ش) پیشدرآمدی بر رویکردها و مکتبهای ادبی، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشهی اسلامی. - سید حسینی، رضا (1387ش) مکتب های ادبی، چاپ پانزدهم، تهران: نگاه. - الشارونی، نجیب (2010م) رحلة عمر مع نجیب محفوظ، القاهرة: المجلس الأعلی للثقافة. - صادقی شهپر، رضا و سیما مرادپور (1392ش) «یک گام به سوی بومیگرایی؛ نقد داستانهای اسماعیل فصیح حرکت از ناتورالیسم به سوی رئالیسم» فصلنامه پژوهش زبان و ادبیات فارسی، شماره 29: صص 173- 199. - فورست، لیلیان و پیتر اسکرین (1375ش)ناتورالیسم، ترجمهی حسن افشار، تهران: نشر مرکز. - کادن، ج. آ. (1380ش)فرهنگ اصطلاحات ادبی، تهران: انتشارات رهنما. - گرانت، دیمیان (1375ش)رئالیسم، ترجمهی حسن افشار، تهران: نشر مرکز. - محفوظ، نجیب (2015م)بین القصرین، الطبعة العاشرة، القاهرة: دار الشروق. - مقدادی، بهرام (1378ش)فرهنگ اصطلاحات نقد ادبی، تهران: نشر فکر روز. - میرصادقی،جمال (1382ش)داستاننویسهاینامآورمعاصرایران، تهران: اشاره. - النقاش، رجاء (1998م)فی حب نجیب محفوظ، القاهرة: دار الشروق. - نوفل، یوسف (1988م) الفن القصصی بین جیلی طه حسین و نجیب محفوظ، القاهرة: الهیئة المصریة العامة للکتاب. - هارلند، ریچارد (1385) درآمدی تاریخی بر نظریهی ادبی از افلاطون تا بارت، ترجمهی گروه ترجمهی شیراز علی معصومی، شاپور جورکش، تهران: نشر چشمه. - Barakat, Halim (1993) The Arab World: Society, Culture and State, Berkeley: University of California Press. - معجم المعانی - https://www.almaany.com | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 720 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 848 |
||