کارکرد دگردیسی در روایتگری هزارویکشب (با معرفی نوع ادبی خاص) | ||
| کاوشنامه زبان و ادبیات فارسی | ||
| مقاله 5، دوره 20، شماره 40، خرداد 1398، صفحه 97-129 اصل مقاله (7.9 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسنده | ||
| سکینه عباسی* | ||
| استادیار دانشگاه پیام نور | ||
| چکیده | ||
| هزارویکشب یکی از قصههای عامیانه شرقی است که چالش مردان با زنان را فراتر از نظام طبقاتی بهتصویر میکشد؛ دنیای این اثر با 360 قصه در هزارویکشب، نگرش واقعی مرد به زن و بالعکس، با رویکردی ماهرانه در جدال نیرو و قدرت مردان و مکر و تزویر زنان و مکار دانستن ایشان است. در پژوهش حاضر، با روش تحلیلی ـ توصیفی نقش و کارکرد دگردیسی در دو حوزه ساختار و پیام قصه بر اساس روایت اصلی شب اول («بازرگانو عفریت») بررسیشدهاست. حاصل کار نشانمیدهد که در ساختار گسستی هزارویک شب، «وفای به عهد» فرادست به فرودست، محور اثر را شکلداده و در ساختاری تقابلی، «خیانت» دگردیسی را برای اشخاص قصه بههمراهدارد. تقریباً همه نقشآفرینان به اختیار یا به اجبار دگردیسیمییابند یا سبب دگردیسی میشوند تا پاداش اصلی (حفظ جان) تحققیابد. نیز، به سبب تغییر جایگاه قدسی «پادشاه» و «زن» در روایت اثر، اشخاص بر خلاف هنجار قصهها، «مطلق» نیستند و به دلایل مختلف، ویژگی نیکی و بدی را با هم دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هزارویکشب؛ روایت؛ شخصیتپردازی؛ دگردیسی؛ طرح هنری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The function of metamorphosis in the thousandth and One Nights narrative (Based on the story of businessman and monster) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Sakineh Abbasi | ||
| Assistant Professor of Payame nour University | ||
| چکیده [English] | ||
| One of the ancient texts of Eastern narrative is a thousand and one nights. The big story series, challenges to women before class world-class Kingdom and depicts the general public; in other words, the thousand and one night with three hundred and sixty-five stories in the Thousand and One Nights, attitude contention man women and vice versa, with subtle approach in women and wily know is their rejection. In the present study, by analytical method, the role and function of metamorphosis in two areas of structure and message of story based on the first narrative of the first night ("Merciful and Soren") has been investigated. The result of the work indicates that in the structure of the disconnect of a thousand and twenty nights, "devotion to the covenant" to the subordinate, the axis of the work has been shaped and in the opposite structure, "betrayal" transformation for the person of the story. Almost all actors become voluntary or compulsorily transformed or transformed to realize the original reward (preservation of life). Also, due to the change in the sacred position of the "king" and "woman" in the narrative of the work, individuals are not "absolute" contrary to the norm of the stories and, for various reasons, have good and bad qualities. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Thousand and One Nights, metamorphosis, Narration, Characterasion, Intricate Form | ||
| مراجع | ||
|
ـ قرآن کریم ـ ارسطو (1375)، فن شعر، ترجمه عبدالحسین زرینکوب، تهران،انتشارات امیرکبیر. ـ الیاده، میرچا (1388)، اسطوره، رؤیا راز، ترجمه رؤیا منجم، تهران: نشر علم. ـ ـــــــــ (1392)، شمنیسم، فنون کهن خلسه، ترجمه محمدکاظم مهاجری، تهران: نشر ادیان. ـ ــــــــــ(1390)، متون مقدس بنیادین از سراسر جهان، ترجمه مانی صالحیعلامه، چاپ سوم، تهران،انتشارات فراروان. ـ بتلهایم، برونو (1386) افسون افسانهها، ترجمه اختر شریعتزاده، چاپ دوم، تهران: نشر هرمس. ـ برول، لوسیون لوی (1390)، کارکردهای ذهنی در جوامع عقب مانده، ترجمه یدالله موقن، چاپ دوم، تهران: نشر هرمس. ـ بلک، جرمی و آنتونی گرین (1385)، فرهنگنامه خدایان، دیوان و نمادهای بینالنهرین باستان، تهران: انشارات امیرکبیر. -پراپ، ولادیمیر یاکوولویچ (1392)، ریختشناسی قصههای پریان، ترجمه فریدون بدرهای، چاپ دوم، تهران: نشر توس. ـ پینالت، دیوید (1391)، شیوههای داستانپردازی در هزارو یکشب، ترجمه فریدون بدرهای، تهران: نشر توس. ـ تودوروف، تزوتان (1395)، بوطیقاینثر، پژوهشهایی نو دربارهحکایت، ترجمه انوشیروانگنجیپور، چاپ دوم، تهران: نی. ـ حسینی، مریم و سارا پور شعبان (1391)، اسطورههای ترکیبی پیکرگردانی در هزارویک شب، فصلنامه ادبیات عرفانی و اسطورهشناختی، ش27، سال هشتم، صص 45-61. ـ خالقیمطلق، جلال (1386)، حماسه، پدیدهشناسیتطبیقی شعر پهلوانی، تهران: مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی. ـ ذوالفقاری، حسن (1391)، مدخل «ادبیات داستانی عامیانه»، مندرج در دانشنامه فرهنگ مردم ایران، ج1، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران: انتشارات مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی ، صص299-335. ـ رستگار فسایی، منصور (1388)، پیکرگردانی در اساطیر، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. ـ ستاری، جلال (1368)، افسون شهرزاد، پژوهشی در هزار افسان، تهران: انتشارات توس. ـ شدل، آندره و دیگران (1388)، جهان هزارویکشب، ترجمه جلال ستاری، تهران: نشر مرکز. ـ طسوجی، عبداللطیف (1389)، هزارویک شب، ج1، تهران: انتشارات شهرزاد. ـ عباسی، سکینه (1394)، بوطیقای قصههای بلند عامیانه فارسی (رمانس عام)، تهران: نشر روزگار. ـ عطایی، امید (1372)، نبرد خدایان (جنگهای کیهانی در نوشتههای کهن ایرانی)، تهران: انتشارات عطایی. ـ فرای، نورتروپ (1377)، تحلیل نقد، ترجمه صالح حسینی، تهران: انتشارات نیلوفر. ـ ــــــــــــــ (1384)، صحیفههای زمینی، ترجمه هوشنگ رهنما، تهران: انتشارات هرمس. ـ فریزر، جیمز جرج (1383)، شاخه زرین (پژوهشی در جادو و دین)، ترجمه کاظم فیروزمند، تهران: انتشارات آگه. ـ کزازی، میر جلالالدین (1373)، زیبایی شناسی سخن پارسی 3، بدیع، چاپ دوم، تهران: انتشارات کتاب ماد. ـ کمپل، ژوزف (1389)، قهرمان هزار چهره، ترجمه شادی خسروپناه، چاپ چهارم، مشهد: انتشارات گل آفتاب. ـ مهندس پور، فرهاد (1390)، زنانگی و روایتگری در هزار و یک شب، تهران: نشر نی. ـ میکل، آندره و جلال ستاری (1387)، مقدمه بر هزارویک شب، ترجمه جلال ستاری، تهران: نشر مرکز. -Arene, A, and S. Thompson (2004), the types of International Folktales, ED by H.J Uther. Helsinky.
- Eliade, Mirci (1986), The Encyclopedia of religion, (essay Subject: Shape Shifting by Jamees P. Carse).
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,178 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 994 |
||