الگوهای معماری سبُک روستایی حوزه فرهنگی هلیل رود (کَوار، کُتوک، کَپر) | ||
| معماری اقلیم گرم و خشک | ||
| مقاله 1، دوره 6، شماره 7، خرداد 1397، صفحه 1-22 اصل مقاله (2.36 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/ahdc.2018.1411 | ||
| نویسندگان | ||
| حمید میرجانی* 1؛ اعظم امیری2 | ||
| 1استادیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| 2دانش آموخته کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| چکیده | ||
| در فرایند جستوجو و مطالعه شیوه سکونت و انواع سکونتگاههای روستایی حوزه فرهنگی هلیلرود در شهرستان جیرفت استان کرمان، سازههای سبکی یافت میشود که در گسترهای وسیع و با نمودهای کمابیش متفاوت قابل مشاهده است. سازههای دستساز و بومی که ریشه در فرهنگ عشایری و کوچنشینی و یا زندگی ساده روستایی دارند و طی سالیان زیاد پاسخگوی نیازهای زیستی و سکونتی مردم منطقه بودهاند. سکونتگاههای کمینهگرایی (مینیمال) که در طول سالیان متمادی، بخش مهمی از طرحواره ذهنی این مردمان از سکونت را شکل داده است. دیرپایی، حضور پیوسته و جایگاه این سازهها در خاطر و زندگی ساکنین، آنها را فراتر از یک سازه صرف، تبدیل به جلوه بارزی از یک فن- فرهنگ و بخشی تفکیکناپذیر از الگوی سکونت روستائیان حاشیه هلیلرود نموده است. چنین جایگاهی مطالعه، شناخت و معرفی این الگوهای سکونت روستایی را ضروری مینماید، به ویژه در شرایطی که در طرحهای ساماندهی سکونتگاههای حاشیه هلیلرود نسبت به آن بیتوجهی شده است. از جمله شاخصترین سازههای سبکی که به وفور در ناحیه مورد اشاره مشاهده میشود، کَوار وکُتوک و کَپر را میتوان نام برد. این نوشتار قصد آن دارد تا با توسل به دو روش تحقیق زمینهگرا و توصیفی- تحلیلی و مقایسۀ تطبیقی با استناد به اطلاعات حاصل از برداشتها و بازدیدهای میدانی، به مطالعه و بررسی این سه سازه و تبیین سیر تحول آنها در نواحی مختلف منطقه پرداخته و ویژگیها، شباهتها و تفاوتها، نقاط قوت و ضعف هر یک را بیان نماید. بدیهی است شناخت حاصل شده میتواند طراحان و متولیان روستایی منطقه را در طراحی مسکن روستایی، همساز با الگوهای بومی موجود، یاری دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کَوار؛ کپر؛ کُتوک؛ مسکن روستایی؛ سازه سبک؛ هلیل رود جیرفت | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Rural Lightweight Architecture Patterns in Halil River Cultural District (Cavâr, Kotuk, Capar) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hamid Mirjany1؛ Azam Amiri2 | ||
| 1Department of Art & Architecture, Yazd University, Yazd, Iran | ||
| 2Department of Art & Architecture, Yazd University, Yazd, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| In the process of searching and studying the different types of habitatation and rural settlements in the Halil River cultural district in Jiroft, Kerman province, lightweight structures are found that can be seen over a vast area with more or less different forms. These handmade and vernacular structures are rooted in nomadic culture or simple rural life, and for many years have answered the needs of the people in the region for residence and living. Over the years, these minimalist settlements have formed an important part of the mental schema of residence in these people's minds. Longevity, continuous presence and the position of these structures in the lives of residents has made them more than just a mere structure, becoming an outstanding example of a techno-culture and an inseparable part of the pattern of habitation for the villagers living on the banks of Halil river. therefore, this situation necessitates the recognition and introduction of these rural habitation patterns, especially in a time that the plans for the organization of settlements along Halil river are neglected. Among the most prominent lightweight structures that can be found abundantly in the area mentioned are Cavâr, Kotuk, Capar. Based on contextual and descriptive-analytical research methods and comparative study of the information gathered from field observations and surveys, this study intends to examine these three structures and explain their evolution in different areas and the characteristics, similarities and differences, the strengths and weaknesses of each one. Certainly, the results can help rural designers and authorities in the design of rural housing, consistent with existing indigenous patterns. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Cavâr, Capar, Kotuk, Rural Housing, Lightweight Structure, Jiroft Halil River | ||
| مراجع | ||
|
ـ امیرحاجلو، سعید. (1393). تبیین نقش متغیرهای بومشناسی در حیات شهر اسلامی جیرفت. پژوهشهای باستانشناسی ایران. شماره(7)، 173-192 ـ پرتوی، پروین. (1382). مکان و بیمکانی رویکردی پدیدارشناسانه. هنرهای زیبا. شماره (14)، 40-50 ـ پطروسیان، ارپیار. (1348). نگاهی به معماریهای ابتدایی در منطقه جیرفت. مجله هنر و معماری. شماره(1)، 24-30 ـ سلامی، عبدالنبی. (1383). خرما در فرهنگ مردم کرمان. ویژه نامه فرهنگستان(گویش شناسی). شماره (2)، 37-53 ـ خسرونیا، مرتضی. (1388). ارزیابی رویکردهای مختلف پیرامون شکلگیری مسکن روستایی. فصلنامه مسکن و محیط روستا. شماره (127)، 32-43 ـ علیدادی سلیمانی، نادر. (1395). آلبوم تصاویر شخصی عکاس از مسکن بومی جنوب کرمان. اداره میراث فرهنگی و گردشگری جیرفت. ـ گرکانی، امیرحسین؛ جانیپور، بهروز و امینیان، سعید. (1393). گونه شناسی مسکن روستایی استان کرمان. تهران: انتشارات بنیاد مسکن انقلاب اسلامی. ـ لسترنج، گای. جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی، ترجمه: محمود عرفان (1383). تهران: انتشارات علمی و فرهنگی. ـ وزیری کرمانی، احمدعلی خان. (1385). تاریخ کرمان، به تصحیح باستانی پاریزی. تهران: نشر علم. - Steyn, G. (2006). The indigenous rondavel –a case for conservation Architecture. Tshwane University of Technology, South Africa.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,058 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,329 |
||